- Voeding en Kanker Info - http://www.voedingenkankerinfo.nl -

Heeft lijnzaad een gunstig effect op de hormoonhuishouding?

vk-lijnzaad-superfoods
Nee, er zijn onvoldoende aanwijzingen dat lijnzaad een invloed heeft op de hormoonhouding. Er is in theorie een binding met de oestrogeen receptor wat mogelijk een gunstig effect zou kunnen geven. Deze binding is echter zo beperkt, waardoor een effect minimaal is of niet merkbaar een verschil maakt.

 

Wat is lijnzaad?

Lijnzaad is het zaad van vlas. Vlas kan in twee groepen worden verdeeld: vezelvlas en olievlas. Vezelvlas is de grondstof voor linnen (stof) en van olievlas kan olie geperst worden. Deze lijnzaadolie is rijk aan onverzadigde vetzuren zoals omega 3. Daarnaast is het zaad een bron van lignanen; een stof die gerekend wordt tot de fyto-oestrogenen dat wil zeggen plantaardige stoffen die zich enigszins gedragen als menselijk oestrogeen. In dit stuk is alleen gekeken naar lijnzaad en niet naar lijnzaadolie omdat deze geen fyto-oestrogenen bevat. Lijnzaad bevat ook cyanide, een giftige stof. De hoeveelheid cyanide in lijnzaad is echter laag. Beperkt gebruik van lijnzaad, zoals een eetlepel lijnzaad (7 à 8 gram) door de yoghurt, leidt niet tot cyanidevergiftiging. Na bakken en koken is de cyanide volledig verdwenen. Lijnzaad is te koop in diverse winkels en ook online verkrijgbaar.

Kan lijnzaad de hormoonhuishouding beïnvloeden?

Lijnzaad bevat net als soja fyto-oestrogenen. Meer informatie over soja kunt u hier lezen.

Lignanen uit lijnzaad zijn net als de isoflavonen uit soja, stoffen uit planten die veel op menselijke oestrogenen lijken. Fyto-oestrogenen lijken de werking van oestrogeen in het lichaam tegen te gaan. Dit komt doordat ze de plek innemen van oestrogeen, ze verdringen als het ware het oestrogeen. Fyto-oestrogenen zouden een gunstig effect kunnen hebben op menopauzale klachten zoals opvliegers en ook het risico op borstkanker zou kunnen verkleinen. Lignanen zijn echter zwakker in het binden met de oestrogeen receptoren dan de isoflavonen. In een studie naar het effect van lijnzaad op overgangsklachten kreeg de ene groep vrouwen 6 weken lang, een reep met 7,5 gram lijnzaad te eten en de andere groep vrouwen niet. Het resultaat van deze studie liet zien dat beide groepen vrouwen minder vaak last hadden van opvliegers en dat deze opvliegers minder intens waren. In deze studie werd dus geen effect gezien van het lijnzaad op overgangsklachten.

Een grote overzichtsstudie geeft aan dat er weinig aanwijzingen zijn dat lijnzaad invloed heeft op de hormoonhuishouding na de menopauze. Als tot 10 gram lijnzaad toegevoegd werd aan voeding waren er geen belangrijke verschillen in oestrogenen in het bloed. Als in studies meer lijnzaad per dag moest worden gebruikt waren er vaak klachten met de stoelgang (verstopping) en overgevoeligheid voor lijnzaad. De deelnemers hebben voor deze onderzoeken hun voeding niet verder aangepast. Het is mogelijk dat de deelnemers te weinig dronken en door de toegenomen hoeveelheid vezels klachten met de stoelgang hadden.

Lijnzaad en risico op borstkanker

Twee grote overzichtsstudies laten geen bewijs zien dat lignanen in de voeding het risico op borstkanker kunnen verminderen.

Lijnzaad en tamoxifen

Er zijn geen studies gedaan naar het effect van lijnzaad in combinatie met Tamoxifen. Tamoxifen is een medicijn dat wordt gebruikt als hormoontherapie bij hormoongevoelige borstkanker. Tamoxifen is een ‘receptor-blokker’, dat wil zeggen: het blokkeert de toegang van het hormoon oestrogeen naar de tumorcellen. Tamoxifen vermindert niet de aanmaak van oestrogenen. Omdat fyto-oestrogenen in het lichaam de plaats in zouden kunnen nemen van lichaamseigen oestrogenen is het idee dat lijnzaad een gunstig effect zou kunnen hebben op de hormonenhuishouding in het lichaam. Omdat lijnzaad met name lignanen bevat is de vervanging van lichaamseigen oestrogenen beperkt mogelijk. Er is onderzoek nodig om een effect van lijnzaad in combinatie met Tamoxifen te kunnen vaststellen.

Hoe nu lijnzaad te gebruiken?

Mocht u lijnzaad willen gebruiken, dan  is het advies dit met mate te doen en niet voortdurend. Gebruik geen grote hoeveelheden, omdat dit klachten van verstopping kan geven en omdat hiermee de hoeveelheid cyanide die u binnenkrijgt te hoog kan worden. Een hoeveelheid van maximaal 15-45 gram lijnzaad op een dag wordt als veilig beschouwd, als u dit niet gedurende lange tijd doet. Een hoeveelheid als een eetlepel lijnzaad is veilig, ook op de lange termijn. Verminder de hoeveelheid lijnzaad aan wanneer er klachten van obstipatie ontstaan. Zorg er ook voor dat u naast de lijnzaad voldoende vocht binnen krijgt (1,5 – 2,0 liter per dag). Grotere hoeveelheden lijnzaad moeten vermeden worden.