Voeding en Kanker info - Granen-volkorenNee, onze voeding bevat voldoende selenium. Er is geen bewijs dat extra selenium in de vorm van supplementen bijdraagt aan de preventie van kanker of dat het helpt om terugkeer van de tumor of het ontstaan van uitzaaiingen te voorkomen. Selenium in preparaatvorm is niet zonder risico omdat de maximale dosis dan snel wordt bereikt en teveel selenium giftig kan zijn.

Wat is selenium?

Selenium wordt ook wel seleen genoemd. Selenium is een spoorelement dat ook als antioxidant werkt. Daarnaast helpt selenium door in het lichaam zware metalen (die als verontreiniging in voeding kunnen voorkomen) minder giftig te maken. Selenium komt vooral voor in granen (met name in de volkoren producten), vlees, vis, eieren, zuivel, groenten en fruit. Selenium zit in de bodem en wordt door planten opgenomen. Hoe rijker de aarde waarin de plant groeit aan selenium is, hoe meer selenium er in plantaardige producten zit. Dieren krijgen via veevoer selenium binnen waardoor dit in vlees, eieren en zuivel terechtkomt. Via zeewier en algen komt selenium in vis terecht. In gebieden met een seleniumarme grond, bijvoorbeeld in Azië, komen tekorten van selenium voor. Een tekort aan selenium kan hartproblemen veroorzaken. Uit de Nederlandse Voedselconsumptie Peiling 2007-2010 blijkt dat bijna iedereen in Nederland voldoende selenium via de voeding binnenkrijgt. Alleen een klein deel van de vrouwen krijgt onvoldoende selenium binnen met de voeding.

In een hoge dosis is selenium giftig en veroorzaakt vrij ernstige klachten. Symptomen van een te hoge seleniuminname zijn: brosheid van nagels en haren, slechte adem (knoflook geur), huiduitslag, vermoeidheid en problemen met het zenuwstelsel, zoals zenuwpijn. De maximale toelaatbare dosis selenium is 300 microgram per dag voor volwassenen. Het gebruik van seleniumsupplementen is daarom risicovol: zij kunnen hoeveelheden selenium bevatten waardoor de dagelijkse maximaal toelaatbare dosis snel wordt bereikt en gemakkelijk wordt overschreden.

Aanbevolen hoeveelheid

Mannen en vrouwen hebben dagelijks 70 microgram selenium nodig. In onderstaande tabel staan van enkele voedingsmiddelen de hoeveelheid selenium vermeld. Met een gevarieerde voeding kan men voldoende selenium binnenkrijgen en is suppletie niet nodig.

Voedingsmiddel Portie ter indicatie Hoeveelheid selenium
Brood, volkoren 1 snee 2 microgram
Kaas, goudse 48+ 1 plak 8 microgram
Ei, gekookt 1 stuks 10 microgram
Zalm, bereid 1 portie 26 microgram
Banaan 1 stuks 4 microgram
Tuinbonen 2 opscheplepels 3 microgram
Asperges 2 opscheplepels 1 microgram
Paprika 2 opscheplepels 1 microgram

Selenium en kanker

In een groot overzichtsartikel staat beschreven dat er weinig bewijs is dat een hoog seleniumgehalte in het bloed een verlaagd risico geeft op het ontstaan van kanker. Hierbij zijn groepen mensen vergeleken die een voedingssupplement met selenium of een nepsupplement (placebo) kregen. Ook is er gekeken of mensen met een goed seleniumgehalte in het bloed een lager risico hebben op het ontstaan van kanker dan mensen met een laag seleniumgehalte in het bloed. In dit artikel is gekeken naar meerdere soorten kanker: borst, blaas, prostaat, maag en dikke darm kanker. Hoewel werd gevonden dat mensen met een goed seleniumgehalte in het bloed minder vaak kanker ontwikkelden, melden de onderzoekers dat dit niet hoeft te zijn veroorzaakt door selenium, maar ook door de producten waar selenium in zit. Overige vitamines en vezels in groenten en fruit waar selenium onder andere in zit, spelen ook een rol in bij het voorkomen van kanker. Mensen met een gevarieerde voeding met voldoende groenten en fruit hebben een lager risico op kanker, dat niet hoeft te zijn veroorzaakt door selenium.

Selenium na kanker

In de literatuur is slechts één onderzoek beschikbaar waarbij is gekeken naar het effect van seleniumsuppletie na het verwijderen van longkanker in een vroeg stadium. Deelnemers aan het onderzoek kregen 48 maanden lang 200 microgram selenium. De conclusie van deze studie is dat de deelnemers van die extra selenium geen voordeel hadden ten opzichte van de groep die een placebo kregen. In de eerste vijf jaar na de diagnose waren in beide groepen ongeveer evenveel patiënten overleden.

Advies

Het verhogen van de selenium inname lijkt zinvol bij mensen die een laag seleniumgehalte in het bloed hebben. Om uw selenium inname te verhogen kunt u dagelijks gebruik maken van volkorenproducten, groenten en fruit, aangevuld met zuivel, eieren en/of vlees en vis. Met een gezond voedingspatroon dat voldoende groenten en fruit bevat is suppletie van selenium niet nodig. Om een gezond voedingspatroon te bereiken kunt u de Schijf van Vijf volgen, hier leest u meer over op www.schijfvanvijf.nl. Het wordt afgeraden om een selenium supplement te gebruiken, omdat al snel een te hoge dosis wordt bereikt.