- Voeding en Kanker Info - http://www.voedingenkankerinfo.nl -

Hoe lang duurt het voordat de smaak weer terug komt na behandeling?

Dat is onder andere afhankelijk van het type chemokuur en de dosis en/of plaats van bestraling. Het herstel van smaak is in het eerste jaar na de behandeling over het algemeen het grootst. In het tweede jaar kan ook nog verbetering worden ervaren. Na deze periode is verder herstel minimaal.

Per persoon zijn er wel grote verschillen. Bij de een komt na behandeling van kanker de smaak sneller en vollediger terug dan bij de ander. Bovendien kan weer smaakverlies en smaakverandering optreden in de periode van herstel bij ziekten die gepaard gaan met ontstekingsverschijnselen en koorts zoals griep, longontsteking en infecties. Na een operatie is meestal ook de smaak een tijdje gestoord. Bij kanker kan het ziekteproces zelf ook (weer) smaakveranderingen veroorzaken.

Chemotherapie

Het type chemotherapie heeft invloed op de mate van smaakverandering. Bij een onderzoek bij vrouwen met borstkanker die chemotherapie kregen na een operatie, bleek dat met name de eerste 5-7 dagen na de kuur een metaalsmaak werd ervaren. In de derde week na de kuur, was de metaalsmaak verdwenen, maar smaakte alles ‘vlak’. Zes maanden na de laatste kuur gaf geen van de vrouwen nog aan dat er smaakveranderingen waren. In een andere studie bij vrouwen met borstkanker gaf 20% van de vrouwen die chemotherapie na een operatie hadden ondergaan aan dat zij last hadden van verminderde smaak. Van de vrouwen die alleen een operatie hadden gehad, had 16% van de vrouwen last van verminderde smaak. Er is na een jaar slechts een klein verschil in smaakverandering tussen de vrouwen die alleen een operatie hebben ondergaan en de vrouwen die aanvullend met chemotherapie zijn behandeld.

Geen van de vrouwen die chemotherapie hadden ondergaan, had na 6 maanden nog last van een metaalsmaak. Bij een studie waarbij mensen met verschillende soorten kanker zijn geïnterviewd, is naar voren gekomen dat de smaak na de laatste behandeling weer normaal werd; dit duurde 3 dagen tot 14 weken. Tot een à twee jaar na de chemotherapie kan er een verbetering worden verwacht. Na deze periode is verder herstel van smaak minimaal.

Daarbij is het de smaakverandering afhankelijk van het type ontvangen chemotherapie. Een studie uit 2017 laat zien dat chemotherapie met als bestanddeel taxanen of platina doorgaans vaker problemen met smaak geven dan chemotherapie die deze bestanddelen niet hebben. In deze studie is een steekproef genomen van 289 mensen met kanker die in 2012 tenminste één chemotherapie hebben ontvangen in de regio van Turijn in Italië. De soorten kanker waren divers, daardoor kon goed gekeken worden naar de verschillende chemokuren. De deelnemers kregen een vragenlijst over smaakverandering tijdens de behandeling.

Radiotherapie

Smaakveranderingen komen voor bij een derde van de patiënten die bestraling hebben ontvangen. Smaakverandering en smaakverlies door bestraling treedt met name op als er wordt bestraald in het hoofd-halsgebied. Bij bestraling van de tong worden de smaakpapillen beschadigd en bij bestraling van de neus wordt de reuk minder, en dus de smaakgewaarwording. Bij een droge mond wordt de smaak ook minder omdat sommige voedingsmiddelen droog vrijwel geen smaak hebben en alleen hun smaak ontwikkelen met vocht. Als er ook ontstekingen in de mond optreden overheerst een vieze smaak. Het herstel duurt bij bestraling in het hoofdhalsgebied langer.

Bij bestraling van b.v. borstkanker zal smaakverlies en smaakverandering in veel mindere mate voorkomen. Patiënten die bestraald worden op het hoofdhalsgebied met een bestralingsdosis van 15 – 30 Gray hebben al last van een verminderde smaak. Bij een bestralingsdosis van 60 Gray of hoger in het hoofdhalsgebied treedt er bij vrijwel alle patiënten totaal smaakverlies op; zij proeven vrijwel niets meer. Bij patiënten met kanker in het hoofdhalsgebied geeft 88% aan dat zij één smaak (zoet, zout, zuur of bitter) verminderd of anders waarnemen na bestraling. Bij borstkanker ligt dit rond de 21%.

Het verlies van smaak voor zoet en zout komt het meeste voor. In het eerste jaar na de behandeling treedt doorgaans een geleidelijke verbetering van smaak op. Tot 2 jaar na de behandeling kan nog een verbetering worden ervaren. Bij een dosis van 40 – 50 Gray is er een grote kans op blijvende schade aan de speekselklieren. Dit kan leiden tot een blijvende droge mond of een overmatige slijmproductie en een blijvende verminderde smaak. Voor tips en adviezen om hier mee om te gaan kunt u kijken op Wat kan ik doen als ik last heb van slijmvorming in de mond of keel? en voor een droge mond bij Wat kan ik doen als ik last heb van een droge mond? En meer over smaakverandering is te lezen op Is het normaal dat de smaak verandert?

Het meeste herstel van smaak wordt in het eerste jaar na radiotherapie gezien. Gedeeltelijk smaakverlies en veranderde smaakwaarneming kan 1 tot 2 jaar na de bestraling nog voortduren, en kan in sommige gevallen ook blijvend zijn.