Weegschaal

Ja, afvallen bij overgewicht leidt bij vrouwen na de overgang tot een gunstige verandering van stoffen in het bloed die het risico op borstkanker voorspellen. Dit geldt zowel voor vrouwen die borstkanker hebben als vrouwen die geen borstkanker hebben. Minder dan 1% van alle borstkanker komt voor bij mannen. Omdat het zo zeldzaam is bij mannen is het onbekend of gewichtsverlies bij mannen hetzelfde effect heeft.

Er zijn verschillende factoren die de kans op borstkanker beïnvloeden. Dit zijn:

  • weinig of geen zwangerschappen hebben;
  • op latere leeftijd het eerste kind krijgen;
  • kort of helemaal geen borstvoeding geven;
  • op jonge leeftijd voor het eerst menstrueren;
  • laat in de overgang komen;
  • heel dicht klierweefsel in de borst hebben;
  • hormoonpreparaten tegen overgangsklachten langer dan 2 tot 3 jaar gebruiken;
  • de anticonceptiepil slikken;
  • elke dag meer dan één glas alcohol drinken over een langere periode;
  • weinig lichaamsbeweging;
  • een hoog geboortegewicht hebben;
  • overgewicht tijdens en na de overgang;
  • erfelijke aanleg;
  • het hebben van een eerdere borstaandoening[/informatieblok]

Biomarkers van borstkanker

Er bestaan verschillende stoffen in het bloed die het risico op borstkanker kunnen voorspellen. Deze worden biomarkers genoemd. Voor borstkanker is het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen een belangrijke biomarker, maar ook het eiwit SHBG (Sex Hormone Binding Globuline). Een hoge oestrogeenspiegel in het bloed gaat bij vrouwen in de overgang samen met een verhoogde kans op hormoongevoelige borstkanker. Het eiwit SHBG wordt gemaakt in de lever en kan oestrogeen binden. Een hoge SHBG-spiegel in het bloed gaat bij vrouwen na de overgang samen met een lagere kans op borstkanker.

Voor de overgang zijn de eierstokken de grootste oestrogeenproducent. Na de overgang neemt die productie af. Vetweefsel is echter ook in staat om oestrogeen te maken. Daardoor hebben vrouwen na de overgang met overgewicht, en dus met meer vetweefsel, een verhoogde kans op borstkanker. Een belangrijke behandeling van hormoongevoelige borstkanker bestaat uit medicijnen die de productie van oestrogeen remmen of de opname ervan blokkeren.

Risico op het krijgen van borstkanker verlagen

Studies laten zien dat gewichtsverlies de oestrogeenspiegels verlaagt bij vrouwen met overgewicht zonder borstkanker. Tevens laten studies zien dat gewichtsverlies bij deze vrouwen de SHBG-spiegel laat stijgen. Dit is gunstig omdat een hoge SHBG-spiegel samengaat met een lagere kans op borstkanker. Een verbetering van deze biomarkers ontstaat al bij een gewichtsverlies van 6% van het lichaamsgewicht, wat mogelijk is binnen 3-6 maanden. Belangrijk is wel dat dit gewichtsverlies bewust is ontstaan onder gecontroleerde omstandigheden. Dat wil zeggen dat het gewichtsverlies het gevolg is van bewust afvallen met meer beweging en minder calorieën en niet het gevolg van gewichtsverlies door ziekte.

Ook bij vrouwen met borstkanker en overgewicht leidt gewichtsverlies door een caloriearm dieet en meer beweging tot een gunstige verandering van biomarkers voor borstkanker. De oestrogeenspiegels dalen en de SHBG-spiegels stijgen. Om op deze manier af te vallen is het verstandig de hulp van een diëtist en een fysiotherapeut of sportcoach in te roepen.

Naast een gezond lichaamsgewicht laten studies zien dat lichaamsbeweging en het geven van borstvoeding beschermen tegen borstkanker. De meeste studies laten bovendien zien dat vrouwen met overgewicht ook meer kans hebben om nogmaals borstkanker te krijgen. Meer daarover leest u bij Heb ik door mijn overgewicht nu meer kans om nogmaals borstkanker te krijgen?