Voeding en kanker gemalen voedingEen gemalen voeding is nodig wanneer u moeite heeft met kauwen. Dit kan zijn omdat:
  • De mond dusdanig is beschadigd dat u niet kunt kauwen.
  • Kauwen te veel energie kost of aandacht vergt.
  • De doorgang van de slokdarm beperkt is.

Om voeding zonder kauwen te kunnen eten is het niet altijd nodig om de hele maaltijd fijn te maken. Het eten kan al gemakkelijker zijn als het vlees en harde groente bij de warme maaltijd wordt gemalen en van brood de korsten worden afgesneden. Soms is het nodig om alle voeding te malen en is brood niet mogelijk. Overleg met uw behandelend arts of verpleegkundige in welke mate uw voeding gemalen zou moeten zijn, maar u ervaart zelf ook wat kan en wat wel en niet bevalt.

Voedingstips


  • Broodmaaltijd

  • Brood kan vervangen worden door diverse soorten pap (havermout, gortepap, rijstepap, griesmeelpap, Brinta, karnemelksepap, bloempap, brood- of beschuitpap). Ook is het mogelijk om cornflakes, muesli en andere ontbijtgranen te gebruiken door ze even in melk of yoghurt te weken. Door verschillende toevoegingen aan de pap kan er gevarieerd worden in smaak. Diverse siropen en stropen (vruchtensiroop, appelstroop, schenksiroop) kunnen worden toegevoegd. Let hierbij op dat na toevoeging de pap niet te dun wordt. Maak eventueel de pap iets dikker van tevoren, om daarna weer te verdunnen met een smaakmaker. Gepureerd fruit of een fijne jam zonder harde stukjes kan toegevoegd worden.

    Voor een hartige smaak kan geraspte kaas of zachte geitenkaas worden toegevoegd wanneer de pap nog warm is. Laat de kaas goed smelten zodat de kaas goed verdeeld wordt door de pap. U kunt naar wens ook pesto, tomatenketchup of mosterd toevoegen.

    Let op dat de portie niet te groot is. Pap kan zwaar vallen en een lange tijd een vol gevoel geven. Neem liever een kleinere portie. Ongeklopte slagroom of een klontje boter kan worden toegevoegd aan de pap om de maaltijd meer energie te laten bevatten.

    Behalve pap kan ook een hartige groente-smoothie gegeten worden. Deze zijn ook veel in het kant-en-klaar vak in de supermarkt te vinden.

  • Warme maaltijd

  • Bereid de onderdelen van de warme maaltijd apart zoals u gewend bent. Maak ze los van elkaar fijn. Gebruik bij voorkeur een staafmixer, keukenmachine of een passeerzeef (passe-vite). Bij gebruik van een blender is veel vocht nodig om de voeding fijn te maken. De voeding kan daardoor te vloeibaar worden.

    Vlees, vis, kip of vleesvervanger: Kies zachtere vleessoorten zoals gehakt en zacht gestoofd vlees. Varkensvlees is vaak wat vetter en kan smeuïger klaargemaakt worden dan rundvlees. Vis kan goed gestoofd en gestoomd worden en is dan zacht van structuur. Let op dat de vis vrij is van graat. Kies bij kip voor kippendij of poot. Deze zijn wat vetter en daardoor wat smeuïger. Kipfilet is snel erg droog. Maak vlees, vis of kip fijn met een staafmixer of keukenmachine. Gebruik ruim jus, bouillon of een andere hartige saus om het smeuïg te maken. Gebruik eventueel een gebonden saus om een (fijne) ragout te maken.

    Groenten: kook de groenten zacht en maak ze zonodig fijn met een staafmixer of keukenmachine. Gebruik eventueel groentebouillon, crème fraîche of room om de groenten smeuïg te maken.

    Aardappelen, rijst, pasta: Aardappelen zijn het meest geschikt om fijn te maken. Kook de aardappelen zacht (kies een kruimige aardappel). Gebruik een stamper, passeerzeef (passe-vite) of een aardappelpers om de aardappelen fijn te maken. Staafmixer of keukenmachine zijn niet geschikt omdat de aardappelen daarmee te lijmerig worden. Rijst en pasta zijn ook niet geschikt om te malen: ze worden snel lijmerig. Pasta en rijst kunnen met saus vaak al wel smeuïg genoeg zijn.

    Soep: Gewone soep bevat doorgaans weinig energie en voedingsstoffen. De vulling van de soep is belangrijk om meer voedingstoffen te leveren. Zeef de soep en pureer de vulling van de soep apart. Voeg de vulling in fijngemaakte vorm weer aan de soep toe.

    Wanneer u te moe bent om te koken is mogelijk om maaltijden thuis geleverd te krijgen die voldoen aan uw voedingseisen/-wensen. U kunt zelf maaltijden voor meerdere dagen klaar (laten) maken en invriezen. Voedingstips bij boodschappen doen en maaltijden bereiden.

  • Tussendoortjes

  • Als tussendoortje kunnen allerlei producten gebruikt worden, zowel zoet als hartig; zelfgemaakt als kant-en-klaar.

    Zoet: zoete volle zuivelproducten, mits zonder stukjes. Yoghurt, kwark, gepureerd fruit, knijpfruit, baby-/kleuter fruithapjes.

    Yoghurt uit knijpzakjes is minder geschikt omdat deze (harde) stukjes kan bevatten. Let er op dat u een variant kiest zonder toegevoegde pitten.

    Hartig: Meestal is de structuur van salades al zacht genoeg zoals huzarenslaatje, eiersalade, krabsalade, kip-kerrie en kipsaté salade. Voeg eventueel mayonaise, crème fraîche, room of een olie toe om het geheel wat smeuïger te maken. Tonijnsalade en humus zijn vaak al fijn en zonder stukjes. Groentesalades (selderij, farmer, komkommer, etc.) zijn minder geschikt om fijn te maken omdat groenten rauw zijn en daardoor altijd harde stukjes zullen blijven.

  • Bent u onbedoeld afgevallen en blijft u ondanks deze maatregelen gewicht verliezen, maak dan een afspraak met een diëtist.