Voeding en kanker vermoeidheid
Vermoeidheid bij en na kanker heeft te maken met energie die u niet heeft. Daarbij gaat het niet alleen om lichamelijke maar ook om geestelijke (mentale) energie. Vermoeidheid bij kanker komt vaak voor en wijkt duidelijk af van de vermoeidheid die gezonde personen ervaren na fysieke of mentale inspanning. Vermoeidheid bij kanker is heviger en intenser, kan iemand plotseling overvallen, komt niet alleen door geleverde inspanning en wordt slechts gedeeltelijk of helemaal niet beïnvloed door rust of slapen.

Het terugkrijgen van voldoende energie kan een langdurig proces zijn, maar er zijn manieren die u kunnen helpen de klachten te verbeteren en ermee om te gaan. Voeding, beweging en ook mentale ondersteuning kunnen u hierbij helpen.

Wat kan extreme vermoeidheid veroorzaken?

Verschillende factoren zoals:

  • De ziekte zelf
  • De behandelingen (operatie, bestraling, chemo)
  • Problemen met eten en drinken
  • Een laag gehalte aan rode bloedcellen (bloedarmoede)
  • Andere klachten zoals pijn en kortademigheid
  • Bijwerkingen van medicijnen
  • Slaapproblemen
  • Spanning en depressie

Wat kan ik doen?


  • Kom in beweging

Misschien bent u zo moe dat u er niet aan moet denken om te gaan bewegen. Voldoende rust is nodig voor een goed herstel, maar alleen rust lost het vermoeidheidsprobleem niet op. Regelmatige beweging is een belangrijk onderdeel van herstel en bestrijding van vermoeidheid. Door beweging en vooral speciale training van de spieren bouwt u uw conditie weer op, versterkt u uw spieren en kan de vermoeidheid afnemen.

Probeer zo actief mogelijk te zijn en kijk wat voor u haalbaar is en wat u een fijne manier van bewegen vindt. Nog een voordeel van lichaamsbeweging is dat het de eetlust stimuleert. Bovendien komt bewegen het algemene welbevinden ten goede. Lees de tips om actief te worden.

Een oncologiefysiotherapeut kan u adviseren over geschikte oefeningen en u individueel of in een revalidatieprogramma begeleiden om uw conditie weer op te bouwen na de behandeling.

Op dit moment wordt veel onderzoek gedaan naar het effect van trainingsprogramma’s voorafgaand aan de behandeling en tijdens de behandeling. In sommige ziekenhuizen  is een trainingsprogramma al standaard onderdeel van de zorg.

  • Eet goed en drink voldoende

Om uw lichamelijke kracht te behouden of te herwinnen is het, naast bewegen, nodig dat u voldoende en goed eet. Dit betekent dat u een volwaardig voedingspatroon heeft die alle noodzakelijke voedingsstoffen levert die het lichaam nodig heeft.

  • Bij Aanbevelingen ziet u welke voedingsmiddelen u dagelijks minstens nodig heeft om een volwaardige voeding binnen te krijgen.
  • Om spieren op te bouwen is voldoende eiwit nodig. Zuivel, ei, vlees en vis noten, sojaprodukten bevatten veel eiwitten. Bekijk het boodschappenlijstje met eiwitrijke voedingsmiddelen.
  • Als u te weinig drinkt kunt u zich ook moe voelen. Drink daarom voldoende vocht (minimaal anderhalve liter per dag).
  • Wanneer u een tijdje minder goed heeft kunnen eten, kunt u de tekorten die zijn ontstaan aan bepaalde voedingstoffen aanvullen met een voedingssupplement. Bespreek het gebruik van een voedingssupplement altijd met de oncologiediëtist of uw behandelend arts. Supplementen, vooral in hoge doseringen, kunnen ook een ongewenste werking hebben.

Klik op het boodschappenlijstje voor een PDF-bestand wat u kunt opslaan of printen. 

  • Vraag om hulp!

Als de vermoeidheid tot gewichtsverlies leidt komt u gemakkelijk voedingsstoffen tekort en is het belangrijk persoonlijk advies over uw voeding te krijgen en uw behandelaar te vragen een verwijzing te geven naar een oncologiediëtist.

  • Tips voor goed eten bij vermoeidheid

Als u weinig energie heeft, kan het u veel moeite kosten maaltijden te bereiden. Wellicht kunnen volgende tips u hierbij helpen:

  • Kies voor gezonde kant-en-klaarmaaltijden of producten die weinig tot geen bereiding nodig hebben. Denk aan diepvriesgroenten, producten in blik of pot en maaltijden uit de diepvries of het koelvak.
  • Kook voor meerdere dagen tegelijk en vries porties in. Zo heeft u altijd een maaltijd bij de hand wanneer u te moe bent om te koken.
  • Vraag familie en vrienden af en toe voor u te koken en boodschappen voor u te doen. Ook kunt u maaltijden en boodschappen laten bezorgen door een maaltijd- of boodschappenservice.
  • Vermoeidheid komt vaak in pieken en dalen. Tijdens een moment van grote vermoeidheid kan eten moeizaam gaan. Het is daarom goed om te eten op momenten dat u zich minder moe voelt.