Pijnlijke mond

Artikel pijnlijke mondOrale mucositis is een ontstekingsreactie van de mondslijmvliezen die zich klinisch uit door oedeem, erytheem, ulceraties en/of pijn. De ontstekingsreactie is een direct gevolg van de gegeven therapie, waarbij lokale factoren (zoals bacteriën, schimmels, beschadigingen en veranderingen in het speeksel) de ontstekingsreactie kunnen verergeren. Orale mucositis veroorzaakt groot ongemak, zoals pijn in de mond en de keel bij het eten en moeilijkheden bij het kauwen, slikken en spreken. Hoe ernstiger de mucositis, hoe groter de kans op (levensbedreigende) infecties en hoe groter de voedingsproblematiek.

Mucositis kan voorkomen bij:

Als mucositis mede wordt veroorzaakt door ‘de dip’ (leukocyten < 0,5 × 109/l) kan de mucositis snel over zijn wanneer het leukocytengehalte verbetert tussen de kuren in. Dit in tegenstelling tot radiotherapie, waarbij de klachten meestal langer aanhouden.

Risicofactoren die bijdragen aan het ontstaan, de duur en de heftigheid van mucositis, zijn:

Aandachtspunten:

Tabel 1 WHO-schaal voor orale mucositis (1997)

Graad Klachten
Graad 0 Geen klachten
Graad 1 Pijn, met of zonder roodheid van de slijmvliezen, geen ulceraties. Eten van vaste voeding en drinken is mogelijk.
Graad 2 Roodheid van de slijmvliezen, ulceraties. Eten van vaste voeding en drinken is mogelijk, maar wel pijnlijk
Graad 3 Grotere ulceraties, uitgebreide roodheid. Eten van vaste voeding is niet mogelijk, meestal wel gemalen of vloeibare voeding.
Graad 4 Orale mucositis met ulceraties en bloedingen. Eten en drinken zijn niet mogelijk.