Er zijn geen overtuigende bewijzen dat het eten van paddenstoelen de tumorgroei kan vertragen of stoppen bij mensen. Het overgrote deel van de aanwijzingen voor een gunstig effect is afkomstig van studies in reageerbuizen of bij proefdieren.

Paddenstoelen behoren tot de schimmels. Wereldwijd zijn er heel veel verschillende paddenstoelen, met in Nederland al meer dan 5000 soorten. Niet elke paddenstoel is eetbaar. Sommige paddenstoelen zijn giftig. Het kan lastig zijn om te zien of een paddenstoel wel of niet eetbaar is, daarom wordt het afgeraden zelf paddenstoelen te plukken in het bos.

Paddenstoelen en de behandeling van kanker

Er is geen bewijs dat het eten van paddenstoelen effectief is bij de behandeling van kanker in mensen. Er is wel onderzocht of extracten van paddenstoelen of één bepaalde werkzame stof (bijvoorbeeld polysachariden en glucanen) van verschillende eetbare en zelfs giftige paddenstoelen een effect hebben op kankercellen of het immuunsysteem. Er zijn aanwijzingen gevonden dat de werkzame stoffen uit de paddenstoelen mogelijk kankercellen kunnen doden of gevoeliger maken voor chemotherapie en bestraling. Lees meer over het wetenschappelijk onderzoek.

Het overgrote deel van de onderzoeken is echter uitgevoerd in reageerbuizen of bij proefdieren. Zowel onderzoek bij dieren als reageerbuisonderzoek kan niet zomaar worden vertaald naar de mens, omdat stoffen in het menselijk lichaam zich anders gedragen en de reacties anders kunnen zijn dan bij proefdieren of in reageerbuizen. Hierdoor is het onduidelijk wat de resultaten van deze onderzoeken in de praktijk betekenen.

Uitgelicht: Ganoderma lucidum

De Ganoderma lucidum is een paddenstoel die veel wordt gebruikt in Aziatische landen, zoals China en Japan. Andere namen voor deze paddenstoel zijn Reishi, Ling zhi en Lin zi. Vanwege de harde textuur wordt deze paddenstoel voornamelijk in poedervorm of als extract gebruikt.

Verschillende studies onderzochten het effect van Ganoderma lucidum tijdens de behandeling van mensen met kanker. De deelnemers van deze studies werden in twee groepen verdeeld waarbij de ene groep een paddenstoel extract kreeg terwijl de andere groep een placebo (nepmiddel) kreeg. Uit deze studies bleek dat Ganoderma lucidum in combinatie met reguliere behandelingen zou kunnen werken bij de behandeling van kanker, zowel door het verhogen van die efficiëntie van de behandeling als het verminderen van bijwerkingen.

Deze studies zijn echter van matige kwaliteit omdat ze zijn uitgevoerd bij zeer kleine groepen patiënten en onvolledig beschreven. Hierdoor kan men slechts de conclusie trekken dat er beperkte en twijfelachtige aanwijzingen zijn dat Ganoderma lucidum extract mogelijk gunstig zou kunnen werken als aanvullende behandeling. Er is dus geen bewijs dat Ganoderma lucidum alleen de tumorgroei kan stoppen of vertragen. Om de tumorgroei te stoppen of te vertragen zijn reguliere behandelingen nodig, zoals operatie, bestraling, chemotherapie en/of hormonale therapie. Lees meer over het wetenschappelijk onderzoek.

Ons advies

Er zijn geen overtuigende bewijzen dat het eten van paddenstoelen de tumorgroei kan vertragen of stoppen bij mensen. Er is daarom geen reden om paddenstoelen bij de behandeling van kanker te gebruiken. Er is echter ook geen reden om van het eten van paddenstoelen af te zien. Paddenstoelen bevatten weinig calorieën en zijn een goede bron van B-vitamines, mineralen en vezels. Ook kun je paddenstoelen gebruiken om te variëren in je groentes. Eetbare paddenstoelen passen prima in een gezonde voeding en kunnen daarom vooral gegeten worden vanwege hun culinaire waarde.

Ga nooit zonder deskundige begeleiding wilde paddenstoelen plukken.

Lees ook:
Kan ik de kans op kanker verkleinen door paddenstoelen te eten?
Stimuleren bèta-glucanen de afweer?

Vond je dit artikel interessant en wil je op de hoogte gehouden worden van de nieuwste ontwikkelingen over voeding en kanker? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief:
Ja, ik wil me graag aanmelden

 

 

Lees meer over het wetenschappelijk onderzoek

In een reageerbuisonderzoek is het effect van bepaalde paddenstoel extracten op menselijke kankercellen bestudeerd, waaronder borstkankercellen en darmkankercellen. De onderzochte paddenstoelen waren de portabella, de enoki, de shiitake en de oesterzwam. Het oesterzwamextract leek een gunstig effect te hebben op kankercellen. De celdeling en groei van de kankercellen werd namelijk geremd. Reageerbuisonderzoek met extracten wil echter nog niets zeggen over het effect van gehele paddenstoelen in het menselijk lichaam.

Een overzichtsstudie uit 2012 beschrijft vijf onderzoeken waarin de werkzaamheid van de paddenstoel Ganoderma lucidum bij de behandeling van mensen met kanker werd onderzocht. De deelnemers van deze onderzoeken werden in twee groepen verdeeld: een groep kreeg het paddenstoel extract terwijl de andere groep een placebo (nepmiddel) kreeg.
De conclusie van deze onderzoeken is dat Ganoderma lucidum in combinatie met radiotherapie of chemotherapie zou kunnen werken bij de behandeling van kanker. De behandeling slaat vaker aan en de weerstand kan verbeteren. Twee van de vijf onderzoeken werden uitgevoerd bij patiënten met vergevorderde longkanker. Bij deze twee onderzoeken leek de tumor kleiner te worden bij patiënten die behandeld waren met chemotherapie en Ganoderma lucidum in vergelijking met de patiënten die alleen chemotherapie kregen. Daarnaast bleek dat Ganoderma lucidum bepaalde bijwerkingen veroorzaakte, waaronder misselijkheid en verstoring van de slaap. Het is echter niet duidelijk of deze bijwerkingen door de paddenstoel zijn veroorzaakt of door de chemotherapie zelf.
Al met al zijn deze vijf onderzoeken uitgevoerd bij zeer kleine groepen patiënten en onvolledig beschreven. De onderzoeken waren van matige kwaliteit. Hierdoor kan men slechts de conclusie trekken dat er beperkte en discutabele aanwijzingen zijn dat Ganoderma lucidum extract de behandeling van longkanker met chemotherapie zou kunnen ondersteunen.

In een ander onderzoek werd gekeken naar het effect van Ganoderma lucidum tijdens de behandeling bij patiënten met hormoongevoelige borstkanker. Deze patiënten hebben vaak last van bijwerkingen, zoals vermoeidheid en een verlaagde kwaliteit van leven. De ene helft van de deelnemers kreeg drie keer per dag gedurende vier weken Ganoderma lucidum in poedervorm terwijl de andere groep een placebo (nepmiddel) kreeg. De groep patiënten die Ganoderma lucidum kreeg had minder last vermoeidheid en een verlaagde kwaliteit van leven. Uit dit onderzoek blijkt dat Ganoderma lucidum mogelijk gunstig zou kunnen werken als aanvullende behandeling. Maar ook deze studie was erg klein. Daarom is groter en uitgebreider onderzoek nodig.